global html
 
DANGKYTHECHON
           
                               
cuavuthuvien
  
Logo 1010 psd
 

DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÝ – Một tuyệt phẩm văn chương của nhà văn Tô Hoài

Thứ hai - 20/06/2016 18:51 8.596 0

Được xuất bản lần đầu năm 1942

Được xuất bản lần đầu năm 1942
 
               Nhờ tài năng xuất chúng của tác giả, Dế Mèn phiêu lưu ký không chỉ đem đến  thú chơi dế và lòng yêu thích các loại côn trùng, mà còn mang lại cho độc giả những giá trị nhân văn hết sức sâu đậm Nghệ thuật kể chuyện của tác giả hấp dẫn đến mức khiến độc giả khi đã đọc trang đầu tiên thì phải đọc tiếp không dứt ra được cho đến trang cuối cùng, đọc xong rồi có thể đọc lại ngay mà vẫn không chán.
              Tác giả khắc họa tính cách nhân vật rất tài tình; mỗi loài, mỗi con vật đều có tính cách riêng đặc sắc: ba anh em nhà Dế Mèn mỗi đứa một tính một nết, Dế Trũi nhỏ bé nhưng can đảm và sống đầy tình nghĩa; các nhân vật phụ như chị Cốc, bác Xiến Tóc, Bọ Muỗm, bọ Ngựa, Ếch Cốm, Châu Chấu Voi …cũng đầy cá tính; dĩ nhiên là tính cách Dế Mèn được khắc họa sâu đậm nhất với cả quá trình thay đổi nhận thức giúp chú trở nên ngày càng tốt đẹp hơn. Sự am hiểu sâu sắc về tính cách con người kết hợp với tri thức tinh tế về tập tính các loài vật bay bổng theo trí tưởng tượng vô cùng phong phú đã giúp Tô Hoài thành công với các nhân vật của mình, từ đó mà tạo thành những xã hội loài vật sinh động như xã hội loài người, khiến độc giả say sưa với những diễn biến huyền ảo mà lại rất chân thật của câu chuyện. Chẳng hạn, khi đọc đoạn kể về cuộc du hành của hai anh em kết nghĩa Mèn và Trũi trên chiếc bè kết bằng lá sen trôi giữa trời mây sông nước mênh mông, bạn đọc luôn cảm thấy như mình cũng được ngồi trên chiếc bè đó mà cùng ngắm cảnh, cùng chia sẻ đói no vui buồn với hai chàng họ Dế dễ thương ấy.
              Bằng ngôn ngữ tự thuật giàu hình ảnh và chứa đầy cảm xúc, tác giả đã làm rung động tâm hồn người đọc bằng những đoạn tả cảnh, tả tình tuyệt đẹp đầy chất thơ cùng những lời thủ thỉ tâm tình tha thiết. Chỉ qua vài câu tự thuật cảnh Dế Mèn trên con đường xa xăm đi tìm em Trũi bị mất tích, độc giả đã rưng rưng xúc động về tình cảm giữa hai anh em kết nghĩa: “Vào những đêm hè xanh trong trăng sao vằng vặc, tôi càng cảm thấy mình lẻ loi. Có khi tôi ngửa mặt lên vòm trời không, gọi to: ‘Em Trũi ơi! Giờ em ở đâu?’”.
              Với nghệ thuật văn chương như vậy, câu chuyện về cuộc phiêu lưu của chú Dế Mèn cùng những con vật liên quan với chú đã thấm vào tâm hồn độc giả  những bài học nhẹ nhàng về cách sống và cách ứng xử ở đời theo những giá trị chân - thiện - mỹ. Chỉ một câu đơn giản“bởi tôi ăn uống điều độ nên tôi chóng lớn lắm” đã làm cho bao thế hệ nhỏ tuổi nhớ mãi nó mà tự nhủ rằng mình phải ăn uống như thế nào để được chóng lớn như Mèn! Bài học mà bác Xiến Tóc dạy cho Mèn khi cắt cụt râu của chú đã trở thành bài học nhớ đời cho các độc giả nhỏ tuổi: đừng có cậy lớn mà bắt nạt bé!...


             Hơn thế nữa, chú Dế Mèn của Tô Hoài còn giải quyết cả những vấn đề to lớn, với cả lý tưởng sống trong xã hội loài người. Những cuộc đấu của Dế Mèn với các đối thủ cùng loài hay khác loài là phiên bản của các cuộc xung đột về kinh tế - chính trị trong xã hội loài người. Cuộc chiến ác liệt giữa đàn bọ Muỗm do hai anh em Mèn - Trũi dẫn đầu chống đàn Châu Chấu Voi nhằm tranh giành nơi trú ngụ mùa đông trong hàng cây lá dứa gợi ra suy nghĩ về nguyên nhân bùng nổ của các cuộc chiến tranh. Tô Hoài viết truyện này vào năm 1941, khi khói lửa Chiến tranh thế giới thứ Hai đang bao trùm khắp năm châu bốn biển: nước Pháp đã đầu hàng Đức ở châu Âu, quân Nhật đã kéo vào Đông Dương, Đức phát xít tấn công Liên Xô và Nhật quân phiệt khai chiến với Mỹ… Bối cảnh ấy đã khơi gợi cho Tô Hoài những ý tưởng về chiến tranh và hòa bình để thể hiện chúng một cách tinh tế trong câu chuyện đồng thoại của mình. Lòng căm ghét chiến tranh dâng tràn trong xã hội đã biến thành cuộc hòa giải giữa anh em Mèn - Trũi với đàn Châu Chấu Voi hùng mạnh, để cả đoàn kéo đi tuyên truyền cho lý tưởng bảo vệ hòa bình thế giới. Như vậy, giá trị của Dế Mèn phiêu lưu ký còn vượt qua tác dụng giáo dục trẻ thơ mà đạt đến một triết lý nhân sinh của toàn nhân loại.
             Chính giá trị triết lý của nó đã giúp cuốn truyện đặc sắc của Tô Hoài vượt biên giới quốc gia để phát huy ảnh hưởng trên văn đàn quốc tế. Nơi xuất ngoại đầu tiên của Dế Mèn là Liên Xô (cũ) với bản dịch từ nguyên bản tiếng Việt sang tiếng Nga của Marian Tokachov nhan đề “Priklyutchenia kyznhetchika Mena” xuất bản năm 1959. Với bản dịch này, thiếu nhi Liên Xô đã say mê chú Dế Mèn không khác gì trẻ em Việt Nam và rất yêu quý nhà văn “To Khoai” ( tên Tô Hoài đọc theo tiếng Nga như vậy). Tiếp theo đó, Dế Mèn sang Pháp với bản dịch “Les aventures de Grillon”, sang Anh với bản dịch “Diary of a Cricket”, sang Tây Ban Nha với bản dịch“Aventurile greierasului MEN”… Tổng cộng, Dế Mèn phiêu lưu ký đã được dịch sang 28 ngôn ngữ để lưu hành ở 40 quốc gia trên thế giới.
             Trong thể loại truyện đồng thoại, Dế Mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài có thể sánh ngang với các danh tác thế giới như Chú bé Người gỗ Pinochio của Carlo Collodi (Italia), Gulliver Du ký của Jonathan Swift (Anh),  bộ truyện tranh Les Schtroumpfs tức Xì Trum của Pierre Culliford (Pháp), Các cuộc phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn của Nikolai Nosov (Nga), Những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Karik và Valia của Yan Leopoldovich Larri (Nga)… Tuy nhiên, nếu các danh tác thế giới này đều lấy nhân vật chính là con người kỳ lạ (được làm bằng gỗ, biến thành tí hon hay khổng lồ hoặc có da xanh…) thì tác phẩm của Tô Hoài còn độc đáo hơn với những nhân vật chính và phụ chỉ là những con vật được nhân cách hóa mà suy nghĩ và hành động y như người thật. Hơn nữa, tất cả các danh tác của châu Âu đều là tự sự, do tác giả đứng ngoài kể chuyện về các nhân vật do mình tưởng tượng ra; chỉ riêng Dế Mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài là lời tự thuật của chính nhân vật do tác giả hóa thân vào nó mà tự kể chuyện mình ở đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất - “Tôi”. Cách kể chuyện của riêng của Tô Hoài khiến cho cho cốt truyện càng dễ làm rung động lòng người.
              Tô Hoài được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (năm 1996) dựa trên 10 tác phẩm sáng tác theo chủ nghĩa hiện thực XHCN (Núi cứu quốc, Truyện Tây Bắc, Mười năm, Xuống làngVỡ tỉnh, Tào lường, Họ Giàng ở Phìn Sa, Miền Tây, Vợ chồng A Phủ) và 4 tác phẩm sáng tác dưới thời Pháp thuộc (Xóm Giếng, Nhà nghèo, O Chuột, Dế Mèn phiêu lưu ký). Nhưng trong toàn bộ sự nghiệp văn học của ông, Dế Mèn phiêu lưu ký vẫn là một trong những tác phẩm tuyệt vời nhất dành cho lứa tuổi thiếu nhi.  

Tác giả bài viết: H.D sưu tầm

Nguồn tin: clbnguoiyeusach.com

Tổng số điểm của bài viết là: 21 trong 5 đánh giá

Xếp hạng: 4.2 - 5 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

THƯ VIỆN TỈNH SƠN LA THAM GIA LIÊN HOAN CÁN BỘ THƯ VIỆN TUYÊN TRUYỀN GIỚI THIỆU SÁCH NĂM 2022
Danh mục
Đọc và suy ngẫm
Danh Mục
Thăm dò ý kiến

Bạn biết website thư viện tỉnh Sơn La từ nguồn nào?

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập11
  • Hôm nay6,031
  • Tháng hiện tại138,048
  • Tổng lượt truy cập13,884,730
CHUYÊN MỤC SÁCH BÁO VỚI CUỘC SỐNG: Trường Sa - Hoàng Sa trong tâm thức người Việt
LIÊN KẾT THƯ VIỆN CÁC TỈNH
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây