NÃO THÍCH SÁCH GIẤY HƠN SÁCH ĐIỆN TỬ

Thứ hai - 18/05/2015 22:26 914 0

                Các nhà khoa học chứng minh não chúng ta dứt khoát vẫn thích hơn những tờ giấy in chữ. Thông tin đọc từ sách truyền thống lưu lại trong đầu lâu hơn; quá trình đọc sâu lắng hơn và say đắm hình tượng hơn so với nỗ lực đọc trên màn hình.
                 E-book (sách điện tử) đang làm nên sự nghiệp chóng mặt. Ào ạt nhảy vọt doanh số bán ra sách điện tử và máy đọc, máy tính bảng. Mọi nguời đọc qua mạng không chỉ những ấn phẩm hư cấu, mà còn sử dụng e-book như phương tiện phục vụ học tập. Vậy mà...
                  Nhớ lâu hơn từ sách giấy
                  Chúng ta có nhu cầu sử dụng sách truyền thống nhất là khi đòi hỏi học nghiêm túc vấn đề nào đó. Đọc văn bản trên giấy chúng ta sẽ nhớ nội dung văn bản tốt hơn so với học trên e-book, TS Kate Garland thuộc Đại học Leicester Vương quốc Anh khẳng định.
                   Nhà khoa học đã đi đến kết luận như vậy khi yêu cầu nhóm sinh viên khoa tâm lý học một đoạn tài liệu kinh tế khó. Nửa nhóm học trên sách truyền thống, nửa còn lại - học trên e-book.
                  Kết quả chênh lệch rõ rệt. Để hiểu và nhớ bài, nửa nhóm học trên e-book đã buộc phải đọc tài liệu vài lần nhiều hơn so với nửa nhóm có sách truyền thống trong tay. Hơn thế, sau vài tuần học từ sách giấy, những đối tượng được nghiên cứu nhớ bài lâu hơn và dễ khai thác hơn từ trí nhớ.
                  Kiểm tra phản ứng của não với đọc sách truyền thống và sách điện tử ở trẻ vị thành niên, GS Anne Mangen thuộc Đại học Stavanger Na Uy cũng quan sát được hiện tượng tương tự.
                  Nhà khoa học đã yêu cầu hai nhóm học sinh trung học đọc những văn bản cùng một độ dài và mức độ khó hiểu nhưng thuộc hai dạng khác nhau trên e-book và sách in truyền thống.
                Sau đó GS Mangen kiểm tra mức độ hiểu bài của học trò. Kết quả cho thấy những học sinh học văn bản trên giấy thu hoạch được nhiều kiến thức hơn hẳn so với nhóm học trên e-book. Thú vị hơn, quy luật này ghi nhận được cả với đọc ấn phẩm giải trí cũng như tài liệu sự kiện hoặc khoa học.
Trong nghiên cứu tiếp theo, cùng đồng nghiệp, GS David Miall thuộc Đại học Albert Canada, GS Anne Mangen còn phát hiện, những gì đọc từ sách giấy tác động lên tình cảm chúng ta mạnh hơn nhiều so với đọc từ e-book.
                  Hiện tượng say văn bản trên giấy cũng giúp chúng ta đọc nhanh hơn. Trung bình thời gian các tình nguyện viên đọc một truyện ngắn của Ernest Hemingway là 17 phút và 20 giây, theo thí nghiệm do tổ chức nghiên cứu Nielsen Norman Group ở Fremont Mỹ thực hiện.
                  Và các nhà khoa học nhận thấy có sự chênh lệch rất lớn về tốc độ đọc khi so sánh các phương tiện chuyển tải văn bản khác nhau. Cụ thể thời gian đọc cùng một truyện ngắn trên iPad chậm hơn 6,2% so với sách giấy, còn trên máy đọc Kindle chậm hơn tới 10%.
                    E-book thiếu không gian
                    Tại sao não chúng ta thích sách truyền thống hơn so với e-book? Các nhà khoa học chưa có câu trả lời đầy đủ nhưng, xem ra, vấn đề có thể nằm ở chỗ nó phản ánh quá trình ghi nhớ thông tin và học tập tự nhiên diễn ra ở con nguời.
                  Theo GS Mangen, lý do chính não thích sách truyền thống hơn bởi lẽ sách giấy có thể sử dụng bằng tay, mở trang bất kỳ, xem trang đầu và trang cuối, có thể hình dung dung lượng. Điều này giúp não tạo cái gọi là bản đồ linh hồn toàn bộ cuốn sách - liên tưởng thông tin với địa điểm đã xảy ra sự kiện, cái gì quan trọng trong quá trình học và nhớ.
                   Sách điện tử không có điều kiện tạo bản đồ linh hồn như thế. Suốt thời gian chúng ta động chạm bằng ngón tay, một bộ phận màn hình, tệ hơn với không ít e-book, người đọc không nhìn thấy, thậm chí con số đánh dấu trang. Não không thể tạo bản đồ linh hồn thông tin mới từ e-book. Tất cả được ghi trong trí nhớ theo cách may rủi, bị giản lược và sau đó hiệu quả khai thác bị hạn chế.
                    Cách thức sử dụng máy đọc và kích cỡ màn hình cũng là rào cản.
                   “Khi đọc cuốn sách dày, chúng ta buộc phải luôn tay lật trang. Thời gian não có thể tận dụng dự trữ của mình để hiểu và lưu giữ những thông tin đã đọc buộc phải liên tục nỗ lực định hình văn bản trong không gian, tập trung dán mắt vào những dòng văn tự chảy không ngừng” - TS Erik Wastlund thuộc Đại học Goteborg Thụy Điển giải thích. “Điều đó thường gây mệt mỏi, trong khi não không thích vật vã và lãng phí năng lượng”.
                   Hàng loạt thí nghiệm TS Wastlund tiến hành với sinh viên của ông xác nhận hiện tượng trên. Ông yêu cầu nhóm sinh viên giải thích ý nghĩa một số văn bản tiếng Thụy Điển kinh điển, kiểm tra trình độ hiểu ngôn ngữ mẹ đẻ.
                     Kết quả cho thấy nhóm sinh viên làm bài trên máy vi tính không chỉ có điểm trung bình thấp hơn nhóm làm bài bằng bút bi trên giấy mà còn mệt mỏi hơn sau giờ thi.
                     Thực tế bị giản lược
                   Tình trạng mệt não chắc chắn không phải là nguyên nhân duy nhất khiến chúng ta tiêu hóa kém nội dung từ e-book. Việc chúng ta hành xử thế nào trong thời gian đọc cũng là vấn đề.
                    “Khi đọc sách trên những thiết bị di động, máy tính bảng hoặc smartphone, chúng ta rất dễ làm thêm động tác kiểm tra chuyện gì mới trên Facebook hoặc mở e-mail. Điều đó buộc chúng ta phải luôn tay chuyển dịch giữa các ô cửa sổ và các trình ứng dụng suốt thời gian đọc. Trong khi đó, để khởi động quá trình sáng tạo và mường tượng, trước hết đòi hỏi sự tập trung” - TS Jason Merkostki thuộc Tập đoàn Amazon, đồng cha đẻ máy đọc sách Kindle, phân tích.
                      Không chỉ TS Merkostki phát biểu quan điểm như vậy. “Liệu chúng ta có khả năng chỉ chú tâm vào việc đọc trên màn hình máy tính bảng hoặc máy vi tính hay không” - chuyên gia thần kinh học, GS Sandra Aamodt nhận định trong bài trả lời phỏng vấn của tờ New York Times. “Cản trở lớn nhất trong đọc sách điện tử là thói quen liên tục cập nhật thông tin từ Internet. Một trong nhiều nghiên cứu tại Mỹ đã cho thấy, khi đọc e-book, người đọc tự ngắt quãng trung bình ba phút/lần”.
                         Liệu ngắt Internet đã đủ? Có lẽ chưa. Nếu đúng như vậy, vấn đề phân tâm sẽ không xảy ra với đối tượng trẻ em, bởi não chúng thích nghi tuyệt vời với việc sử dụng thiết bị điện tử và rất dễ xoay sở với tình huống cùng lúc thực hiện nhiều nhiệm vụ.
Tiếc rằng trong trường hợp e-book tình hình không như vậy. Văn bản sách điện tử mang lại cho trẻ ít hứng thú hơn so với văn bản sách giấy và không khơi gợi hứng thú đọc.
                        Tường trình của National Literacy Trust (tạm dịch là Tổ chức Học vấn Quốc gia) của Vương quốc Anh đã chứng minh điều đó. Trong khuôn khổ chương trình, các nhà khoa học nghiên cứu ngót 40 nghìn học sinh thuộc lứa tuổi từ 6 đến 16.
                        Họ nhận thấy những trẻ đọc sách điện tử ít tìm được tác phẩm yêu thích - chỉ có 59% đối tượng so với 77% đồng lứa đọc sách giấy. Tuổi thơ cũng gặt hái ít hơn niềm vui từ đọc e-book. Chỉ 12% tổng số trẻ thường xuyên sử dụng máy đọc sách và máy tính bảng tuyên bố đã có thú vị từ đọc sách bằng phương tiện này. Cùng thời gian, trong số đồng lứa sử dụng sách giấy, việc đọc sách đã mang lại thú vị cho 55% trẻ thơ.
                         Xem ra cho dù nhiều người ngày càng chăm để mắt đến sách điện tử, còn lâu chúng ta mới từ bỏ sản phẩm dậy mùi thơm của giấy và hương vị mực in. Đơn giản vì não không cho phép.
 
      
       

Tác giả bài viết: Hà Việt (theo Technology) (Hoàng Huệ sưu tầm)

Nguồn tin: Tri thức trẻ - Số 495 ngày 20.4.2015

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

NHỮNG HOẠT ĐỘNG NỔI BẬT NĂM 2020
Danh mục
Đọc và suy ngẫm
Danh Mục
Thăm dò ý kiến

Bạn biết website thư viện tỉnh Sơn La từ nguồn nào?

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập16
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm12
  • Hôm nay5,118
  • Tháng hiện tại123,202
  • Tổng lượt truy cập9,423,960
CHUYÊN MỤC SÁCH BÁO VỚI CUỘC SỐNG: Trường Sa - Hoàng Sa trong tâm thức người Việt
LIÊN KẾT THƯ VIỆN CÁC TỈNH
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây